Barbecueën draait om smaak, gezelligheid en controle over de bereiding. Met alleen een rooster en een tang kun je al veel gerechten maken, maar met extra hulpmiddelen wordt een barbecue nog veelzijdiger. Een BBQ grillspit en goede BBQ thermometers behoren tot de accessoires waarmee je grotere stukken vlees gelijkmatiger kunt bereiden en de temperatuur nauwkeuriger kunt volgen.
Een grillspit zorgt ervoor dat vlees langzaam ronddraait boven de warmtebron. Hierdoor wordt het gerecht aan alle kanten verwarmd en kan een mooie, gelijkmatige korst ontstaan. Een thermometer laat ondertussen zien hoe warm de barbecue en de binnenkant van het gerecht werkelijk zijn. Door deze twee hulpmiddelen samen te gebruiken, hoef je minder op gevoel te werken en krijg je meer grip op het eindresultaat.
Wat is een BBQ grillspit?
Een BBQ grillspit is een lange metalen stang waarop vlees, gevogelte of andere ingrediënten worden bevestigd. Het spit wordt boven de barbecue geplaatst en draait langzaam rond. Veel grillspitten zijn voorzien van een elektrische motor, zodat het gerecht tijdens de volledige bereiding gelijkmatig blijft bewegen.
Door het draaien wordt iedere zijde van het gerecht afwisselend aan de warmte blootgesteld. Vetten en vleessappen bewegen daarbij steeds over het oppervlak. Dit kan helpen om het vlees sappig te houden en rondom mooi te laten bruinen.
Een grillspit wordt ook wel een draaispit of rotisserie genoemd. Sommige barbecues hebben standaard uitsparingen of houders voor een draaispit. Bij andere modellen is een losse verhoging, ring of speciale bevestigingsset nodig.
Welke gerechten zijn geschikt voor een grillspit?
Een hele kip is een klassiek gerecht voor het BBQ grillspit. Het vel kan tijdens het draaien rondom krokant worden, terwijl de binnenkant geleidelijk gaart. Ook rollades, grote stukken varkensvlees, rosbief en lamsvlees kunnen aan een spit worden bereid.
Met aanvullende accessoires zijn nog meer mogelijkheden beschikbaar. Een spitmand kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor aardappelen, kippenvleugels, groenten of kleinere stukken vlees. In zo’n mand blijven de ingrediënten tijdens het draaien bij elkaar, zonder dat ze van het rooster kunnen vallen.
Voor gyros of kebab kunnen meerdere lagen vlees op de stang worden gestapeld. Het is daarbij belangrijk om het gewicht gelijkmatig te verdelen. Wanneer het vlees sterk naar één kant hangt, moet de motor harder werken en kan het spit onrustig gaan draaien.
Het vlees goed bevestigen
Een gerecht moet stevig en zo centraal mogelijk op het grillspit worden geplaatst. Bij veel sets worden verstelbare vleesvorken meegeleverd. Deze worden aan beide zijden in het vlees gestoken en vervolgens stevig op de stang vastgezet.
Bij een hele kip is het verstandig om de vleugels en poten met keukentouw tegen het lichaam te binden. Losse delen kunnen anders verbranden, tegen het rooster komen of de draaibeweging verstoren.
Controleer vóór het aansteken van de barbecue of het spit goed in balans is. Draai de stang met de hand rond en kijk of één zijde steeds naar beneden zakt. Is dat het geval, dan moet het gerecht iets worden verplaatst. Een goed uitgebalanceerd spit draait gelijkmatig en belast de motor minder.
Directe of indirecte warmte gebruiken
Bij het koken met een BBQ grillspit wordt meestal indirecte hitte gebruikt. De branders of kolen bevinden zich dan niet direct onder het gerecht, maar aan de zijkanten. Hierdoor kan het vlees langzaam garen zonder dat de buitenkant te snel verbrandt.
Bij een gasbarbecue worden vaak de buitenste branders ingeschakeld en blijft de middelste brander uit. Bij een houtskoolbarbecue kunnen de kolen aan weerszijden van het spit worden gelegd. Het gerecht draait vervolgens boven het gedeelte zonder directe warmte.
Onder het vlees kan een lekbak worden geplaatst. Deze vangt vet en vocht op en voorkomt dat grote hoeveelheden vet rechtstreeks op de kolen of branders terechtkomen. Hierdoor ontstaan minder steekvlammen en blijft de barbecue gemakkelijker schoon.
Waarom BBQ thermometers belangrijk zijn
Aan de buitenkant van vlees is niet altijd te zien of het vanbinnen goed gaar is. Een donkere korst betekent niet automatisch dat de kern de juiste temperatuur heeft bereikt. BBQ thermometers maken het mogelijk om de temperatuur objectief te controleren.
Een kernthermometer meet de temperatuur in het dikste gedeelte van het gerecht. Daarmee kun je beter bepalen of vlees nog langer moet garen of van het spit gehaald kan worden.
Daarnaast bestaan er thermometers die de temperatuur in de barbecue meten. Dit is belangrijk omdat de temperatuur bij het rooster of grillspit kan afwijken van de waarde die een ingebouwde dekselthermometer aangeeft.
Verschillende soorten BBQ thermometers
Een eenvoudige digitale insteekthermometer is geschikt voor snelle controles. De meetpen wordt kort in het vlees gestoken en geeft binnen enkele seconden een temperatuur weer. Dit type is handig voor steaks, hamburgers en kleinere stukken vlees.
Voor langere bereidingen is een thermometer met een vaste sonde praktischer. De sonde blijft tijdens het barbecueën in het gerecht zitten. Via een hittebestendige kabel wordt de temperatuur doorgegeven aan een scherm buiten de barbecue.
Er zijn ook draadloze BBQ thermometers. Sommige modellen werken met een aparte ontvanger, terwijl andere via een app op een smartphone kunnen worden gevolgd. Hierdoor hoef je niet voortdurend naast de barbecue te blijven staan.
Een thermometer met meerdere sondes kan verschillende temperaturen tegelijk meten. Zo kan één meetpen in het vlees worden geplaatst en een andere bij het grillspit om de omgevingstemperatuur te volgen.
Een thermometer gebruiken bij een draaiend spit
Het gebruik van een thermometer in combinatie met een grillspit vraagt extra aandacht. Een thermometer met een losse kabel kan tijdens het draaien verstrikt raken. Niet ieder model is daarom geschikt voor gebruik met een rotisserie.
Een volledig draadloze sonde kan praktischer zijn. Deze wordt in het vlees geplaatst en draait samen met het gerecht rond. Controleer wel of de thermometer geschikt is voor de verwachte temperatuur en of de verbinding blijft werken wanneer het deksel gesloten is.
Bij een bedrade thermometer kan het soms mogelijk zijn om de sonde zo te plaatsen dat de stang niet voortdurend draait, maar dit hangt af van de constructie van het grillspit en de barbecue. Volg altijd de aanwijzingen van de fabrikant.
De meetpen op de juiste plek plaatsen
De punt van de thermometer moet zich in het dikste gedeelte van het vlees bevinden. Plaats de meetpen niet tegen het metalen spit, een bot of een dikke vetlaag. Deze onderdelen kunnen warmer of kouder zijn dan het omliggende vlees en daardoor een onbetrouwbare meting geven.
Bij een hele kip kan op meerdere plaatsen worden gemeten, bijvoorbeeld in het dikste deel van de borst en in de dij. Verschillende delen van een groot gerecht kunnen namelijk niet altijd even snel garen.
Steek de thermometer bij een rollade of groot stuk vlees bij voorkeur vanaf de zijkant richting het midden. Zo is gemakkelijker te bepalen waar de kern zich bevindt.
De temperatuur stabiel houden
Een stabiele temperatuur zorgt voor een gelijkmatige bereiding. Wanneer de barbecue te heet is, kan de buitenkant verbranden voordat de kern klaar is. Bij een te lage temperatuur duurt de bereiding langer en ontstaat mogelijk minder bruining.
Bij een houtskoolbarbecue wordt de hitte geregeld met de hoeveelheid brandstof en de ventilatieopeningen. Meer luchttoevoer zorgt meestal voor een hogere temperatuur. Bij een gasbarbecue kan de stand van de branders worden aangepast.
Houd het deksel zoveel mogelijk gesloten. Iedere keer dat het deksel wordt geopend, ontsnapt warmte en duurt het even voordat de barbecue opnieuw de gewenste temperatuur bereikt. Met een thermometer die op afstand kan worden afgelezen, is minder vaak openen nodig.
Onderhoud van het grillspit
Na gebruik blijven vet, marinade en etensresten op de stang en vleesvorken achter. Maak deze onderdelen schoon zodra ze voldoende zijn afgekoeld. Warm vet is vaak gemakkelijker te verwijderen dan volledig uitgeharde resten.
Controleer vooraf welke onderdelen in de vaatwasser mogen. De motor van een elektrisch grillspit mag niet worden ondergedompeld. Veeg deze schoon met een droge of licht vochtige doek.
Bewaar de motor en stang op een droge plaats. Wanneer metalen onderdelen langdurig vochtig blijven, kan roestvorming ontstaan. Controleer voor ieder gebruik of de bevestigingen nog stevig vastzitten.
BBQ thermometers schoonmaken en controleren
Reinig de meetpen na iedere bereiding om resten van rauw of gaar vlees te verwijderen. Gebruik warm water en een geschikt reinigingsmiddel, maar dompel het digitale gedeelte alleen onder wanneer het apparaat volledig waterbestendig is.
Kabels en sondes moeten regelmatig op slijtage worden gecontroleerd. Een beschadigde kabel kan verkeerde waarden doorgeven of helemaal niet meer functioneren.
Wanneer een thermometer opvallende waarden laat zien, kan deze worden gecontroleerd met koud of kokend water. Houd er rekening mee dat niet ieder model handmatig kan worden gekalibreerd. Bij blijvende afwijkingen kan vervanging nodig zijn.
Meer controle en variatie tijdens het barbecueën
Een BBQ grillspit maakt het mogelijk om grote gerechten langzaam en rondom te garen. BBQ thermometers geven daarbij inzicht in de temperatuur van het vlees en de barbecue. Samen zorgen deze accessoires voor meer controle en minder giswerk.
Door het vlees goed te balanceren, indirecte warmte te gebruiken en de temperatuur nauwkeurig te volgen, wordt het gemakkelijker om een sappige binnenkant en een mooi gebruinde buitenkant te krijgen. Met de juiste voorbereiding en passend gereedschap kun je een barbecue gebruiken als een complete buitenoven voor kip, rollades, kebab, groenten en nog veel meer.